Luz y sombra. Goya and Spanish Realism

Wie het Prado in Madrid bezoekt, wordt er zeker aangetrokken door de oude Vlaamse meesters. Maar wat het Prado minstens evenzeer de moeite waard maakt, is de reusachtige aanwezigheid van Goya. Wellicht de belangrijkste Spaanse schilder aller tijden. De manier waarop hij zijn tijd picturaal becommentarieerd heeft, is adembenemend. Dit boek zoomt in op het ‘realisme´ van Goya. Vanzelfsprekend is Goya geen journalist en moet dat realisme met een korrel zout genomen worden, maar tegelijkertijd hebben we wel de indruk dat hij immens realistisch schildert. Goya´s bedoeling is geen journalistieke weergave van zijn tijd, maar hij wil wel dat de toeschouwer iets voelt, iets ervaart van de gruwelen van zijn tijd. De schrijvers van dit boek tonen meesterlijk aan hoe Goya ‘realistisch´ te werk gaat. Waar er minder nadruk op gelegd wordt, is het realisme in het religieuze werk: ook dat realisme diende om emoties los te wrikken bij de toeschouwer. We moeten deelachtig worden aan het lijden van de martelaar en het berouw van Maria Magdalena. Deze in het Engels uitgegeven studie (bij een Vlaamse uitgeverij) is een lust voor het oog en … voor de geest, want Goya is niet zomaar een criticus van de Verlichting. Hij is misschien wel de scherpste criticus van dat intellectuele avontuur in de Europese geschiedenis. (HG)

C. E.A. SALEZ, Luz y sombra. Goya and Spanish Realism, Kalmthout (Pelckmans), 2025